Bumalik

Mga Uri ng Insulin

Alin ang para sa iyo?

May iba't ibang uri ng insulin depende sa bilis ng epekto at gaano katagal ito tumatagal. Ang doctor mo ang magde-decide kung alin ang tamang gamitin. Narito ang isang overview para maintindihan mo ang bawat uri.

Rapid-Acting Insulin

Mga brandHumalog (lispro), NovoRapid (aspart), Apidra (glulisine)
Simula ng epekto10-15 minuto
Pinaka-malakas1-2 oras
Tumatagal3-5 oras
Kailan ginagamitBago kumain (mealtime insulin)

Short-Acting Insulin

Mga brandHumulin R, Actrapid (regular insulin)
Simula ng epekto30 minuto
Pinaka-malakas2-4 oras
Tumatagal6-8 oras
Kailan ginagamit30 minuto bago kumain

Intermediate-Acting Insulin

Mga brandHumulin N, Insulatard (NPH)
Simula ng epekto1-2 oras
Pinaka-malakas4-8 oras
Tumatagal12-18 oras
Kailan ginagamitDalawang beses sa isang araw (umaga at gabi)

Long-Acting Insulin

Mga brandLantus (glargine), Levemir (detemir), Tresiba (degludec)
Simula ng epekto1-2 oras
Pinaka-malakasWalang peak (steady)
Tumatagal24+ oras (Tresiba hanggang 42 oras)
Kailan ginagamitIsang beses sa isang araw (basal insulin)

Pre-Mixed Insulin

Mga brandHumulin 70/30, NovoMix 70/30, Humalog Mix 75/25

Kombinasyon ng rapid/short + intermediate

Kailan ginagamitPara sa mga kailangan ng dalawang uri ng insulin sa isang injection

Paano Mag-Inject ng Insulin

  1. 1

    Hugasan ang kamay ng maigi

  2. 2

    I-check ang insulin: hindi dapat malabo (clear insulin) o may mga butil (cloudy insulin kailangan i-roll ng dahan-dahan, huwag i-shake)

  3. 3

    Linisin ang injection site gamit ang alcohol swab

  4. 4

    I-pinch ang balat at i-inject sa 90-degree angle

  5. 5

    Pindutin ang plunger ng dahan-dahan

  6. 6

    Bilangin ng 10 segundo bago tanggalin ang karayom

  7. 7

    Huwag kuskusin ang injection site

Pag-iimbak ng Insulin sa Pilipinas

  • Nakabukas na insulin: Pwedeng itago sa room temperature (below 30°C) ng hanggang 28 araw
  • Hindi pa nagagamit: Ilagay sa refrigerator (2-8°C), huwag i-freeze
  • HUWAG iwan sa loob ng sasakyan o sa mainit na lugar
  • Kapag mainit sa area mo (above 30°C), gumamit ng insulin cooling case

Tanungin ang doctor mo kung aling insulin ang tama para sa iyo

Maghanap ng Endocrinologist

Mga Madalas Itanong

Pwede pa bang gamitin ang insulin na naiwan sa labas ng ref, gaya tuwing brownout?

Depende sa init at sa tagal. Pwedeng nasa labas ng ref ang insulin basta hindi lumampas sa temperatura at bilang ng araw na nakasulat sa leaflet ng brand mo; 25°C ang limit ng ilang brand at 30°C ang iba. Habang brownout, panatilihing sarado ang ref. Kung mainit sa bahay, gumamit ng insulin cooling case pero huwag idikit sa yelo, at itapon ang insulin na nayelo. Kung naiwan ito sa kotse o nabilad sa araw, huwag gamitin hangga't hindi natatanong ang pharmacist o endocrinologist mo.

Paano malalaman kung sira na ang insulin?

Tingnan ang itsura at ang petsa. Sira na ito kung lumabo o nagkulay ang clear na insulin, kung may buo-buo o parang frost sa loob ng lalagyan ang cloudy na insulin, kung lampas na sa expiry date, o kung lampas na sa bilang ng araw sa leaflet mula nang buksan. Kapag ganito, palitan agad ng bagong pen o vial at huwag laktawan ang dose. Kung wala kang ekstra, tawagan agad ang doctor o pharmacist mo, at bantayan ang sugar sa Blood Sugar Log.

Paano dalhin ang insulin sa biyahe?

Dalhin ito sa bag na hawak mo, hindi sa checked baggage o sa compartment sa ilalim ng bus. Pwedeng sobrang lamig sa cargo ng eroplano at sobrang init sa ilalim ng bus, at parehong nakakasira ng insulin. Gumamit ng cooling case, huwag iwan sa kotse o nakabilad sa beach, at magdala ng reseta at ekstrang supply. Para sa mababang sugar habang nasa biyahe, alamin ang 15-15 rule.

Ano ang pagkakaiba ng clear at cloudy insulin?

Ang cloudy na insulin ay intermediate-acting o pre-mixed, at karamihan ng clear na insulin ay rapid, short o long-acting. Cloudy ito dahil may sangkap na tumitining sa ilalim, kaya kailangang ihalo bago i-inject. I-roll nang dahan-dahan sa pagitan ng palad at baliktarin hanggang pantay ang pagkalabo. Huwag i-shake, dahil nagkakabula ito at pwedeng mali ang dose. Nasa itaas ang buong hakbang sa pag-inject, kasama ang pag-roll.

Insulin pen o syringe at vial: alin ang mas mainam?

Depende sa kailangan mo, at ang doctor mo ang tutulong pumili. Mas madaling dalhin ang pen at mas madaling i-set ang dose, kaya mainam ito kung malabo ang paningin, nanginginig ang kamay, o madalas kang nasa labas. Ang vial at syringe naman ay kailangan ng mas maingat na pagsukat. Magkaiba rin ang presyo ng pen at vial, kaya magpa-quote sa botika. Dalhin ang tanong na ito sa susunod mong check-up.

Kailangan ba ng reseta para makabili ng insulin?

Oo. Prescription-only ang insulin sa mga botika sa Pilipinas, kaya hihingan ka ng reseta. Kailangan ito dahil ang doctor ang nagtatakda ng uri at dose na ligtas para sa iyo. Kung paubos na ang reseta mo, alamin kung paano mag-renew ng reseta online. Kung hindi ka pa nag-iinsulin, kailangan munang masuri ng doctor kung kailangan mo ito: mag-book ng endocrinologist.

Pwede bang ulitin ang karayom ng insulin pen?

Hindi. Isang karayom lang para sa bawat injection, dahil pumupurol at nababaluktot ang dulo pagkatapos ng isang gamit. Pagkatapos mag-inject, ibalik ang malaking takip ng karayom bago i-unscrew. Ihulog ito sa matigas na plastic na bote na may takip, gaya ng lalagyan ng fabcon, at lagyan ng label na "MATULIS." Kapag puno na, itanong sa clinic, ospital o health center kung saan ito iaabot. Kung may bukol o pasa sa mga tinuturukan mo, ilipat-lipat ang lugar ng turok.

Magkano ang insulin sa Pilipinas?

Iba-iba, depende sa brand, sa uri ng insulin, kung pen o vial, at sa botika. Nagbabago rin ang presyo, kaya mabilis maluma ang anumang numerong makikita mo online. Dalhin ang reseta mo at magpa-quote sa dalawa o tatlong botika bago bumili. Kung mabigat ang gastos, sabihin ito sa endocrinologist mo para mapag-usapan ang ibang option.